سپاه دانش نام یک نهاد آموزشدهنده در دوره سلطنت محمدرضا شاه پهلوی و نخست وزیری اسدالله علم بود که در سال ۱۳۴۱ خورشیدی بنیاد شد و در سال ۱۳۴۲ کار خود را آغاز کرد. این سپاه از دانشآموختگان دورهٔ کامل متوسطه تشکیل میشد بر پایهٔ لایحهای مصوبه بهمن ماه ۱۳۴۱ مجلس ایران تأسیس شد. آموزگاران سپاه دانش یک دورهٔ ۴ ماهه را در مرکزهای آموزشی ارتش میگذراندند و با درجهٔ گروهبانی برای خدمت در سپاه دانش به وزارت آموزش و پرورش گمارده میشدند. خدمت آنان در سپاه دانش، خدمت زیر پرچم آنها به شمار میآمد.

ماتریوشکا یا عروسک تودرتوی روسی، مجموعه ای از عروسکهای کوچک شونده است که به ترتیب داخل دیگری قرار میگیرد. ماتروشکا عروسکهای چوبی درون تهی معروف روسی است که از چوب درخت زیرفون (کُپ) و در تعداد ۵ یا بیشتر یا کمتر و به صورت تو در تو با تزیینات و رنگ آمیزی متنوعی ساخته میشود. ماتروشکا از اواخر سدهٔ نوزده میلادی به عنوان نماد و هدیه یادگاری روسیه درآمدهاست. واژهٔ «ماتروشکا» برگرفته از اسم های روسی ماتریونا (Matryona) و ماتریوشا (Matrioshka) است که برای دختران روس به کار میرود. حرف «ک» در ماتروشکا، «ک» تصغیر است.

در لغتنامه دهخدا در زیر مدخل "مداد تراش " آمده است: مدادتراش .[ م ِ / م َ ت َ ] (اِ مرکب ) ابزاری فلزین یا کائوچوئی یا پلاستیکی با تیغه ٔ فلزی تیزی که با آن مداد را بتراشند؛ یعنی چوب پیرامون مغز مداد را بتراشند تا مغزآن ظاهر شود، و برای نوشتن آماده گردد. مدادسرکن . مدادهای اولیه از جنس سرب ساخته میشد که نام انگلیسی مغز مداد lead گویای این امر است. بعدا ذغال چوب و گرافیت، جایگزین آن شدند که با چاقو آنها را تیز میکردند. به علت سیاه شدن دست در تماس با این مواد، نوک مداد را در لفافی قرار میدادند و آنرا کم کم باز میکردند. با تبدیل این لفاف به چوب، تراشیدن با چاقو و قلم تراش انجام میگرفت.

ورقه حلبی تشکیل شده از ورقه‌های بسیار نازک فلزی با پوششی از حلبی. در قرن هیجدهم در اروپا این ماده برای ساخت ظروف آشپزخانه و اشیای کوچک فلزی و همچنین بعضی اسباب بازی‌ها بکار می‌رفت. در سال ۱۸۲۰ چند حلبی ساز موفق می‌شوند که چند اسباب بازی بسازند مانند: سوت و لوله هائی که با دمیدن حباب از آن خارج می‌شد. از دیگر اشیا ساخته شده می‌توان سطل، قاشق و بشقاب را نام برد. تا سال ۱۸۴۰ در ایلینویز امریکا سنگ‌های دارنده فلز در معادن کشف و سبب گردید که از واردات حلبی کاسته شود و با آوردن دستگاه‌های پرس آنها توانستند خیلی از اشیا را درست کنند.

نوروز نو باز آمده / بلبل به آواز آمده
دلها به پرواز آمده / بابا بده نوروزیم
...
بابا به تو دارم امید / استاد من زحمت کشید
مزدش بکن رویم سفید / بابا بده نوروزیم
...
ای مادر نیکوسرشت / جای تو باشد در بهشت
طفلان کنندم سرزنش / مادر بده نوروزیم
...
عمّو تو هم چیزی بده / در چای من مفکن گره
آخوند را منت بنه / عمّو بده نوروزیم
خاله تو هم تاج سری / بر جای عمم بهتری
از عمر دولت برخوری / خاله بده نوروزیم
...
ای عمّه کوچکترم / یکدم نشین اندر برم

طراح نشان شورای کتاب کودک اصغر محمدی است. او در سال ۱۳۱۷ در شهر بروجرد زاده شد. در سال ۱۳۴۰ به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران راه یافت. از همان دوران دانشجویی آموزش هنر نقاشی به کودکان را تجربه کرد. او چندین نمایشگاه از بهترین آثار کودکان و نوجوانان نیز برگزار کرد. برخی از دیگر فعالیتهای او برگزاری دورههای آموزشی برای مربیان کودکستانها برای آموزش هنر، ریاست هنرستان هنرهای زیبای پسران و انتشار چند کتاب بوده است.

آثاری را که کودکان در مکتب خانه ها میخواندند، کتاب های بچه خوانی هم میگفتند. شماری از قصههای عامیانه پس از پیدایش چاپسنگی در ایران به شکل کتاب منتشر شدهاند که تا اندازهای با سن و سال و پسند کودکان نزدیکی داشتهاند. گاه بر روی جلد، پشت جلد و یا پایان کتابها عبارت برای اطفال، چاپ شده است. این کتابها در اندازهای کوچک، با ورق کم، کاغذ نامرغوب و تصویرهای ساده منتشر میشدند و در بیشتر مکتب خانه ها در دسترس کودکان بودند.

عروسک های مردم ساخت به آن دسته از عروسک هایی اطلاق می گردد که بدون در نظر گرفتن سود مالی و یا تولید انبوه، صرفا برای سرگرم کردن بچه ساخته می شود. ساخت این نوع عروسک ها به منظور کسب در آمد نبوده و بستگی بسیاری به منطقه جغرافیایی، مواد و مصالح طبیعی و مسائل فرهنگی دارد. به عنوان نمونه در مناطقی که از نظر کشاورزی ذرت کاشته می شود عروسک ها از جنس پوست بلال هستند و در مناطقی که درخت خرما زیاد است از الیاف خرما ساخته می شود. لباس و ظاهر عروسک نیز ارتباط مستقیمی با فرهنگ و پوشش بومی منطقه داشته و دقیقا الگو برداری می شود.