احمد شاملو

شاعری پیشرو و انقلابی احمد شاملو ۲۱ آذر ۱۳۰۴ در تهران بدنیا آمد. شاملو در دوران نوجوانی علاقه بسیار به موسیقی پیدا کرد. اما فقر مادی و فرهنگی خانواده نتوانست به این علاقه پاسخی دهد. اما جای آن را شوق مطالعه پر کرد. اگر چه او تحصیلات دبیرستان را نیمه کاره رها کرد اما از همان سال ها (حدود سال ۱۳۲۵هش ) به نوشتن قصه های کوتاه، شعر و سر دبیری مجلات ادبی پرداخت. شاملو از همین زمان به عنوان شاعری پیشرو و انقلابی، شناخته شد. او در طول بیش از ۵۰ سال، توانست شیوه و بیان تازه ای را در شعر فارسی پایه گذاری کند.
احمد شاملو

گهواره

Bassinet, Cradle در لغتنامه دهخدا در زیر چند مدخل "گهواره"، "گاهواره"و "گواره" به معنی گهواره اشاره شده است: گهواره [ گ َهَْ رَ / رِ ] (اِ مرکب ) گوواره . گاهواره . گواره . (حاشیه ٔ برهان قاطع چ معین( گاهواره . (صحاح الفرس ) (فرهنگ نظام ) (انجمن آرا) (آنندراج ). مهد و بستری مر کودکان را که چون کودک را در آن گذارند به آسانی بتوان وی را حرکت داد و جنبانید. (ناظم الاطباء). مهد. مِنَزّ. (منتهی الارب ). منجک (برهان قاطع).

م. آزاد، شاعری جست و جوگر

۱۸ آذر ۱۳۱۲ زاد روز محمود مشرف آزاد تهرانی از شاعران و نویسندگان ادبیات کودک ایران است. او یکی از نخستین نویسندگانی است که به بازآفرینی و بازنویسی ادبیات کهن ایران برای کودکان پرداخت. آشنایی او با شعر کلاسیک و شعر نو، و تجربه اندوزی در شعر بزرگسالان پیش از پرداختن به ادبیات کودکان سبب شد که بازآفرینی های ارزشمندی از شاهنامه ی فردوسی و مثنوی معنوی مولانا، کلیله ودمنه و منطق الطیر عطار نیشابوری و نیز از ادبیات فلکلوریک ایران برای کودکان هنگامی که مواد خواندنی برای کودکان ایرانی اندک بود، پدید آورد. از م. آزاد، بیش از ۴۰ کتاب کودک و بیش از ۱۴ کاست، شعر و قصه برای کودکان منتشر شده است.

محمد تقی بهار

میرزا محمد تقی بهار، شاعر، نویسنده، روزنامه نگار و سیاستمدار، در ۱۸ آذر سال ۱۲۶۵ در مشهد به دنیا آمد. از هفت سالگی به سرودن شعر پرداخت و از چهارده سالگی، همراه پدر، در گردهمایی های آزادی خواهان شرکت می کرد. بهار یک بار مقام وزارت فرهنگ را در دولت قوام به عهده گرفت . او در سرودن شعر به شیوه قدیم استاد بود و به سبک خراسانی شعر می سرود. برخی شعرهای او به کتاب های درسی مدرسه ها نیز راه یافت . او نویسنده ی همکار در کتاب فارسی و دستور زبان دبیرستانها نیز بوده است.
محمد تقی بهار

بازی کودکان، نخستین نشريه ی مستقل كودكان

اردیبهشت ۱۳۲۳ انتشار بازی کودکان با صاحب امتیازی ابراهیم بنی احمد، دانش آموخته و مدرس دانش سرای عالی تهران، و با همکاری عباس یمینی شریف، شاگرد بنی احمد و آموزگار مدرسه های تهران، آغاز شد. بنی احمد در نقاشی و یمینی شریف در سرودن شعر کودکانه دستی چیره داشتند و هر دو در مطبوعات کودکان دارای پیشینه فعالیت بودند. بازي كودكان در نخستين دوره با قطع بسيار كوچک شش در هفت سانتی متر و جلد چهار رنگ با نقاشی های كودكانه و مطالب و شعرهایی ساده برای كودكان خردسال پيش دبستان منتشر می شد.

خیمه شب بازی

بازی و پیوند عاطفی کودکان با عروسکها و نیز آیینها و آداب اسطورهای و جادویی، که صورتک ها و پیکرک ها در همه آنها نقش دارند، مهمترین خاستگاه های نمایش عروسکی به شمار می آیند. هزاران سال از پدید آمدن عروسک های نمایشی میگذرد. در خاور زمین شیوه های گوناگون نمایش عروسکی همچون سنتهای دیرپای فرهنگی، سده های درازی نسل به نسل گشته تا به روزگار ما رسیده است. همه شیوه های نمایش عروسکی ایرانی را نخست، خیمه شب بازی می نامیدند. بعدها نام داستانها بر روی شیوه های نمایشی گذاشته شد و آنها با نام های پهلوان کچل (شیوه دستکشی)، شاه سلیم بازی یا خیمه شب بازی (شیوه نخی) و سایه بازی، از یکدیگر جدا شدند.

نغمه کودک

 نشریه ای برای خردسالان نغمه کودک نخستین نشریه برای مخاطبان کودکستانی و سال های اول دبستان بود که از سوی وزارت آموزش و پرورش از آذر ماه ۱۳۳۷منتشر شد و تا دی ماه ۱۳۴۰ به کار خود ادامه داد. صاحب امتیاز و مدیرمسئول این نشریه، اختر پورشیرازی بود. نغمه کودک، به صورت پیوست مجله دانش آموز و با فاصله زمانی ماهانه، فقط در طول سال تحصیلی منتشر می شد. در این نشریه بر خلاف دیگر نشریه های کودکان این دوره، شمار داستان های تألیفی از ترجمه بیشتر بود. شعر نیز در نغمه کودک جایگاه برجسته ای داشت.

کانال تلگرام موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان