محمد بهمنبیگی نوادهی بهمنبیگی، فرزند محمودخان از ایل قشقایی فارس در سال ١٢٩٩ش. به دنیا آمد. او دانشآموختهی حقوق است. نخست در بانك ملی ایران و سپس در مؤسسهی اصل چهار ترومن كار میكرد.
در آخرین روزهای فروردین ۹۵، سپیده و سارا سجادی نایینی چند شی از اشیایی را که آن ها را با دنیای کودکی شان پیوند می داد به موزه تاریخ فرهنگ کودکی اهدا کردند. اشیایی که احتمالا برای بسیاری از هم دوره ایی آن ها در اواخر دهه ۵۰ آشنا و خاطره انگیز است. خاطرات خوش و رنگی که با خاطرات تلخ و خاکستری شروع جنگ پیوند خورد و تا مدت ها خاکستری ماند. این بازیچه ها بخشی از میراث کودک ایرانی است که بسیاری از ما در اثر غلفت هایی در گذر زمان از دست داده ایم.
فردریش ویلهلم آگوست فروبل آموزگار آلمانی در ۲۱ آوریل ۱۷۸۲ به جهان گام گذاشت. او کسی است که نخستین مهدکودک را بنیاد نهاد.
انجمن ملی حمایت از کودکان، برای نخستین بار با عنوان کمیته ایرانی استمداد مالی به نفع کودکان، وابسته به یونیسف در سال ۱۳۲۹ پایهگذاری شد و در بهمن ماه ۱۳۳۱، انجمن ملی ایرانی حمایت کودکان نام گرفت. این انجمن در سال ۱۳۳۹ با دگرگونیهایی در اساسنامه و مرامنامه آن، به انجمن ملی حمایت از کودکان تغییر نام یافت.
بررسی کتابهای کودکان به شکل منظم و روشمند، از بنیادیترین فعالیتهای شورای کتاب کودک از همان آغاز شکلگیری شورا بود. شورا در نخستین گام خود در این زمینه، سمیناری (دیماه ۱۳۴۲) با شرکت بسیاری از کارشناسان ادبیات کودکان برگزار کرد. این سمینار با پرداختن به موضوعهایی همچون مطالب مناسب و نامناسب برای کتابهای کودکان و نوجوانان، نسبت تالیف و ترجمه در کتابهای کودکان و نوجوانان، استفاده از ادبیات ملی، سبک و شیوه نگارش ...،به سنجهها و رهنمودهای کاربردی برای بررسی کتابهای کودکان دست یافت.
خاستگاه اصلی بادبادک کشور چین است که قدمت آن به سه هزار سال پیش می رسد . چینیان از آن به عنوان سلاحی بر علیه دشمنان استفاده می کردند. بادبادک یکی از قدیمی ترین اسباب بازی هایی است که ساخت آن در بسیار از کشورها از گذشته های دور تا به امروز رواج داشته است. در ایران نیز در مناطق مختلف به شیوه های گوناگون ساخته و بازی می شد. شیوه ساخت بادبادک با اندکی تفاوت در مواد، ابزار ساخت و بزرگی و کوچکی تقریبا یکسان است.
سازدهنی یا هارمونیکا جزو سازهای بادی است و در خانوادهٔ سازهای زبانه آزاد قرار میگیرد. تولید صوت در این نوع سازها نتیجه ارتعاش یک زبانه از جنس فلز است که تنها یک سر آن به بدنه ساز متصل شده و انتهای دیگرش میتواند آزادانه حرکت کند. به ارتعاش درآمدن این زبانهها در اثر عبور جریان هوا موجب تولید صدای ساز میشود.
الگوی ساخت اینگونه اسباببازیها باز میگردد به اسب های چرخ دار و شمشیر بازی شوالیه ها و جنگجویان در قرون وسطی. اما پس از قرن ۱۸ در آلمان و انگلستان نمونه هایی از این اسب به عنوان بازیچه در اختیار کودکان قرار گرفت و در قرن ۱۹ با شروع انقلاب صنعتی و رشد روز افزون طبقه متوسط به خریداران این اسباب بازی افزوده شد و از آن پس در منازل، مراکز تجاری و مهدکودک ها این اسباب بازی در اختیار کودکان بود.
چند نمونه از این اسبهای گهوارهای در موزه مجازی فرهنگ کودکی به نمایش درآمدهاند:
اسب گهوارهای
بیگ برد نام یکی از شخصیت های برنامه تلویزیونی به نام (sesam street) است که در دهه ۶۰ میلادی در آمریکا پخش میشد. در این برنامه از عروسک های بسیاری استفاده می شد که در بین کودکان از محبوبیت بالایی برخوردار بودند. به همین علت شرکت های سازنده اسباب بازی دست به تولید شخصیت های مختلف این برنامه زدند. عروسک بیگ برد به معنی پرنده بزرگ نیز یکی از شخصیت های این برنامه بود که به اشکال گوناگونی همچون جامدادی، لباس، عروسک، جاکلیدی و ... تولید و فروخته شد.
تاب خوردن در ارتفاع، منطقه کالوا تمپر، فنلاند
( حدود دهه ۱۹۵۰ میلادی)
Swinging high in the Kaleva district of Tampere, Finland
(circa ۱۹۵۰s)
photo: Ensio Kauppila
